การปฐมพยาบาลสัตว์
นายสัตวแพทย์ธานินทร์ สันติวัฒนธรรม
อุบัติเหตุมักเกิดขึ้นกับสัตว์เลี้ยงได้เสมอ ในกรณีที่ได้รับบาดเจ็บเพียงเล็กๆ น้อยๆ ผู้เลี้ยงอาจรักษาพยาบาลเองได้ แต่ถ้าได้รับบาดเจ็บอย่างสาหัสจะต้องได้รับการตรวจและรักษาโดยสัตวแพทย์ อย่างไรก็ตามผู้เลี้ยงก็ควรจะเรียนรู้วิธีปฐมพยาบาล เพื่อช่วยชีวิตสัตว์เลี้ยงก่อนที่จะนำไปหาสัตวแพทย์ต่อไป
สัตว์ที่บาดเจ็บหรือเจ็บป่วยกะทันหัน มักจะมีอาการตื่นกลัว ค่อนข้างสับสน โดยสุนัขจะกัดหรือทำร้ายต่อคนที่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับตัวมันในช่วงนั้น ส่วนในแมวจะทั้งกัดทั้งข่วน จะดุขึ้นและจะกัดเจ้าของหรือเวลาที่กลัวมากๆ แปลกที่ เมื่อไปจับอวัยวะที่เจ็บปวด สัตว์ซึ่งมีสัญชาตญาณจะระวังภัย จะทำให้หันมาแว้งกัดได้โดยไม่คำนึงว่าเป็นเจ้าของหรือไม่ ฉะนั้นข้อปฏิบัติที่ควรจดจำก่อนจะลงมือช่วยเหลือคือ ความปลอดภัยของตัวเราเองต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง ต้องพึงระลึกไว้เสมออย่างหนึ่งว่า น้ำลายจากการกัดจากสัตว์เลี้ยงพวกนี้สามารถนำโรคพิษสุนัขบ้ามายังมนุษย์ได้ ซึ่งในปัจจุบันยังไม่มีวิธีใดในการรักษาโรค สำหรับสัตว์นั้นควรเคลื่อนย้ายเข้ามาที่ร่มและแห้ง พยายามให้กระทบกระเทือนบริเวณที่บาดเจ็บน้อยที่สุด
สัตว์เลี้ยงที่กล่าวถึงในที่นี้จะยกตัวอย่างสุนัขเป็นส่วนมาก แต่สัตว์อื่น เช่น แมว ก็มีหลักการปฐมพยาบาลคล้ายคลึงกัน
ข้อแนะนำในการช่วยเหลือสัตว์ คือ
- เคลื่อนไหวตัวคุณเองอย่างช้าๆ และถ้าจำเป็นจะต้องพูดกับคนอื่นก็ควรจะใช้เสียงที่ค่อยๆ อย่าดังมาก
- บังคับบริเวณส่วนลำคอของสุนัขด้วยเชือก หรือผ้าอย่างหลวมๆ ในบริเวณลำคอ เพื่อป้องกันการแว้งกัดของสุนัข อาจจะมัดผูกปากสุนัขเสียเลย เพื่อป้องกันการกัดก็ได้ ถ้าจำเป็นหรือสามารถจะทำได้
- การห้ามเลือด ถ้าไม่มากนักอาจจะใช้ผ้าก๊อซที่สะอาดและแห้งกดปากแผลให้แน่น หรือถ้าเลือดออกมากอาจต้องรัดบริเวณเหนือปากแผล
- หาผ้าคลุมบริเวณลำตัวสุนัขเพื่อให้เกิดความอบอุ่น
- โทรศัพท์หาสัตวแพทย์เพื่อขอคำแนะนำในขั้นตอนต่อไป ถ้าสามารถทำได้
คัดมาจาก จดหมายข่าวคนรักสัตว์
คอลัมภ์เลี้ยงสัตว์คุณภาพ ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 ประจำเดือน มกราคม - มีนาคม 2537 |
